Mentale klachten en uitval onder jonge moeders krijgt meer aandacht. Steeds vaker wordt daarbij gewezen op de rolverdeling thuis, namelijk hoe we zorg en huishoudelijke taken verdelen tussen man en vrouw. Logisch, want uit onderzoek blijkt dat moeders het grootste deel van de mental load - mentale belasting - dragen. Goed dat daar aandacht voor is.
Ook is in onderzoek een verband gevonden tussen het dragen van die mentale belasting, en klachten als angst, depressie en verzuim. Let wel: een verband. Causaliteit is daarin nog niet aangetoond.
Vandaag verscheen de nieuwe Emancipatiemonitor. Deze brengt in kaart hoe Nederland er voor staat op het gebied van gelijkheid tussen mannen en vrouwen. Een uitgelezen kans om ook eens zichtbaar te maken hoe het zit met de verdeling van de mentale belasting thuis. En om mentale klachten daadwerkelijk in verband te kunnen brengen met de rolverdeling.
Wat laten de cijfers uit de Emancipatiemonitor 2026 zien?
“Het grootste deel van de vrouwen en mannen die samen een paar vormen en die thuiswonende kinderen hebben, zou de zorg voor die kinderen gelijk willen verdelen. Vrouwen en mannen verschillen daarbij niet van elkaar." en "De feitelijke verdeling van de zorg voor kinderen wijkt af van de gewenste verdeling. Meer dan de helft van de vrouwen en mannen geeft aan dat de vrouw meer doet rond de zorg voor kinderen. Een gelijke verdeling komt in de praktijk juist minder voor dan gewenst.”
Tweederde van de stellen wil de zorg gelijk verdelen. Bij 40% lukt dat ook. Twee jaar geleden was dat nog slechts 9% dus je zou kunnen zeggen dat we er bijna zijn. Maar niets is minder waar.
Want er ontbreekt iets wezenlijks in deze meting: de mentale belasting. Het is niet onderzocht. En dat is zonde.
Waarom?
Er zijn namelijk stellen waarbij de zorgtaken op het oog keurig 50:50 verdeeld zijn. Ze dóen ze namelijk allebei.
Maar wie bedenkt dat de taken nodig zijn? Wie kijkt vooruit, plant en organiseert? Dat is niet meegenomen.
Je kunt de taken hartstikke 50:50 uitvoeren, maar qua mental load volledig uit de pas lopen met een 100:0 verdeling.
Een stel waarbij zij 100% van de mental load draagt en hij 0% kan uit dit onderzoek rollen als 'gelijk verdeeld'.
Een blinde vlek dus, want dat ontbrekende onderdeel verandert de interpretatie van de cijfers.
Als je uitspraken wilt doen over de verdeling van taken, moeten we eigenlijk alle 3 de fases van een taak meenemen *.
1 - Opmerken dat iets nodig is
2 - Plannen wanneer het gebeurt
3 - Uitvoeren
* Uit Eve Rodsky's - Fair Play
De Emancipatiemonitor brengt vooral nummer 3 in beeld. De mental load zit verstopt in 1 en 2.
Gelijkwaardigheid thuis gaat niet alleen over wie de taken uitvoert. Het gaat ook over wie er in zijn of haar hoofd de hele tijd mee bezig is. Zo lang we niet meten wie thuis de mentale verantwoordelijkheid draagt, blijft een belangrijk deel van de ongelijkheid thuis onzichtbaar.
En daarmee doen we niet alleen moeders tekort, maar ook vaders.
Deze analyse gebruiken voor een artikel of nieuwsitem?
Tuurlijk, leuk!
Wel graag met bronvermelding.
Wil je meer praktische duiding op bovenstaande?
Ik ben bereikbaar voor vragen op 06-20209994 of op marinda@thuisteamtrainer.nl.
Reactie plaatsen
Reacties